Έρευνα-σοκ: Το 40% των φυτών παγκοσμίως απειλείται με εξαφάνιση!

Δύο στα πέντε είδη φυτών του κόσμου κινδυνεύουν να εξαφανιστούν λόγω της καταστροφής του περιβάλλοντος, σύμφωνα με μια διεθνή έκθεση.

Τα φυτά διασφαλίζουν τη ζωή στη Γη, ωστόσο οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι τώρα τα περισσότερα είδη φυτών δίνουν έναν αγώνα ενάντια στον χρόνο.

Αυτά τα είδη φυτών που κινδυνεύουν με εξαφάνιση, είτε ήταν άγνωστα μέχρι στιγμής είτε έχουν καταγραφεί για τις ιδιαίτερες ιδιότητές τους, ή ήταν ένα ανεκμετάλλευτο «σεντούκι θησαυρού» φαρμάκων και βιοκαυσίμων που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν πολλές από τις προκλήσεις της ανθρωπότητας, ακόμα και θεραπείες για κορωνοϊούς και άλλα πανδημικά μικρόβια, ανέφεραν οι επιστήμονες.

Περισσότερα από 4.000 είδη φυτών ανακαλύφθηκαν το 2019, ανάμεσά τους και ορισμένα «θεραπευτικά φυτά» περιλάμβαναν ένα είδος ερύγγιου στο Τέξας, το οποίο θεωρείται για φλεγμονές.

«Δεν θα μπορούσαμε να επιβιώσουμε χωρίς φυτά και μύκητες - όλη η ζωή εξαρτάται από αυτά - και είναι πραγματικά καιρός να ανοίξουμε το σεντούκι του θησαυρού», δήλωσε ο καθηγητής Alexandre Antonelli, διευθυντής στους Βασιλικούς Βοτανικούς Κήπους, στο Ηνωμένο Βασίλειο (Royal Botanical Gardens, Kew). Σημειώνεται ότι στην έρευνα συμμετείχαν 210 επιστήμονες από 42 χώρες.

«Κάθε φορά που χάνουμε ένα είδος, χάνουμε μια ευκαιρία για την ανθρωπότητα», είπε ο Antonelli. «Χάνουμε έναν αγώνα ενάντια στον χρόνο καθώς χάνουμε είδη πιο γρήγορα από ό, τι μπορούμε να τα βρούμε και να τα ονομάσουμε».

Τα Ηνωμένα Έθνη αποκάλυψαν την περασμένη εβδομάδα ότι οι κυβερνήσεις διεθνώς δεν κατάφεραν να επιτύχουν να αναχαιτίσουν τις απώλειες της βιοποικιλότητας την τελευταία δεκαετία.

Οι ερευνητές βασίστηκαν την εκτίμησή τους για την αναλογία των ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση για την Κόκκινη Λίστα της Διατήρησης της Φύσης. Ωστόσο, μόνο ένα μικρό ποσοστό από τα 350.000 γνωστά είδη φυτών έχει αξιολογηθεί, έτσι οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν στατιστικές τεχνικές για να προσαρμόσουν τα στοιχεία στα δεδομένα, όπως η έλλειψη εργασιών γης σε ορισμένες περιοχές.

Το 2019, ο Nic Lughadha, επικεφαλής της έρευνας στο RBG Kew, ανέφερε ότι 571 είδη είχαν εξαφανιστεί από το 1750, αν και ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανότατα πολύ υψηλότερος. Η κύρια αιτία είναι η καταστροφή άγριων οικοσυστημάτων για τη δημιουργία καλλιεργήσιμης γης. Η υπερβολική συγκομιδή άγριων φυτών, τα κτήρια, τα χωράφια, η ρύπανση και, η ολοένα και αυξανόμενη κλιματική αλλαγή συμβάλλουν στο δυσάρεστο αυτό αποτέλεσμα.

Δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο βασίζονται σε φυτικά φάρμακα ως κύρια πηγή υγειονομικής περίθαλψης, αλλά η έκθεση διαπίστωσε ότι τουλάχιστον 723 είδη που χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς λόγους απειλούνται με εξαφάνιση.

«Μόνο το 7% των γνωστών φυτών χρησιμοποιείται για αυτό το σκοπό και ως εκ τούτου τα φυτά και οι μύκητες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητα ως πιθανές πηγές νέων φαρμάκων», δήλωσε η Melanie-Jayne Howes, ερευνητής στο RBG Kew. «Επομένως, είναι σημαντικό να προστατεύσουμε καλύτερα τη βιοποικιλότητα, ώστε να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για τις νέες προκλήσεις για τον πλανήτη και την υγεία μας».

Ο καθηγητής Monique Simmons, ο οποίος ερευνά τις χρήσεις των φυτών και των μυκήτων στο RBG Kew, δήλωσε ότι η φύση είναι ένα βασικό μέρος για να αναζητήσουμε θεραπείες για κορωνοϊούς και άλλες ασθένειες με προοπτικές πανδημίας.

Η έκθεση υπογράμμισε επίσης τον πολύ μικρό αριθμό ειδών φυτών από τα οποία εξαρτάται η ανθρωπότητα για τα τρόφιμα. Αυτό καθιστά τις προμήθειες ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή και τις νέες ασθένειες, ειδικά με τον παγκόσμιο πληθυσμό που αναμένεται να αυξηθεί στα 10 δισεκατομμύρια έως το 2050. Οι μισοί άνθρωποι του κόσμου εξαρτώνται από το ρύζι, το αραβόσιτο και το σιτάρι.

«Τα καλά νέα είναι ότι έχουμε πάνω από 7.000 είδη βρώσιμων φυτών που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε στο μέλλον για να διασφαλίσουμε τη διατροφή μας», δήλωσε η Tiziana Ulian, ερευνήτρια στο RBG Kew. Αυτά τα είδη είναι όλα θρεπτικά, ανθεκτικά, με χαμηλό κίνδυνο εξαφάνισης και έχουν ιστορικό ως τοπικά τρόφιμα, αλλά μόλις το 6% καλλιεργείται σε σημαντική κλίμακα».

Πηγή: Lifo.gr

 Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων

Η Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων πρωτογιορτάστηκε το 1931 σ’ ένα συνέδριο περιβαλλοντιστών στη Φλωρεντία, ως ένας τρόπος για την ευαισθητοποίηση κοινού και ειδικών για τα υπό εξαφάνιση ζώα. Από τότε, η γιορτή διευρύνθηκε και περιλαμβάνει όλα τα είδη του ζωικού βασιλείου.

Η 4η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Ζώων, επειδή συμπίπτει με τον εορτασμό της μνήμης του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, που έχει αναγορευτεί από την Καθολική Εκκλησία ως προστάτης των ζώων και του περιβάλλοντος. Με εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας, φορείς και φιλοζωικές οργανώσεις προσπαθούν να περάσουν το μήνυμα κατά της κακοποίησης των ζώων.

H Διεθνής Διακήρυξη των Δικαιωμάτων των Ζώων (1978)

Άρθρο 1. Όλα τα ζώα γεννιούνται με ίσα δικαιώματα στη ζωή και στη δυνατότητα ύπαρξης.

Άρθρο 2 1. Ο άνθρωπος οφείλει να σέβεται τη ζωή κάθε ζώου.

2. Ο άνθρωπος ανήκει στο ζωικό βασίλειο και δεν μπορεί να εξοντώνει ή να εκμεταλλεύεται τα άλλα είδη του ζωικού βασιλείου. Αντίθετα, οφείλει να χρησιμοποιεί τις γνώσεις για το καλό των ζώων.

3. Κάθε ζώο δικαιούται φροντίδας, προσοχής και προστασίας από τον άνθρωπο.

Άρθρο 3 1. Κανένα ζώο δεν πρέπει να υποβάλλεται σε κακομεταχείριση ή απάνθρωπη συμπεριφορά.

2. Αν η θανάτωση ενός ζώου θεωρηθεί υποχρεωτική πρέπει να γίνεις στιγμιαία, ανώδυνα και χωρίς καμιά πρόκληση αγωνίας του ζώου.

Άρθρο 4 1. Κάθε ζώο δικαιούται να ζήσει στο φυσικό του χώρο (γη, θάλασσα, αέρας) και να αναπαράγεται σύμφωνα με τους φυσικούς νόμους,

2. Η στέρηση ελευθερίας του ζώου ακόμη κι αν γίνεται για μορφωτικούς σκοπούς είναι αντίθετη προς τη διακήρυξη δικαιωμάτων αυτού. Άρθρο 51. Κάθε ζώο που από παράδοση θεωρείται κατοικίδιο δικαιούται να ζήσει με το ρυθμό και τις συνθήκες ζωής και ελευθερίας που αντιστοιχούν στο είδος του.

2. Η διαφοροποίηση αυτών των συνθηκών από τον άνθρωπο έχει σκοπούς κερδοσκοπικούς και είναι αντίθετη προς τη διακήρυξη.

Άρθρο 6 1. Κάθε ζώο που αποτελεί σύντροφο του ανθρώπου έχει δικαίωμα διάρκειας ζωής ανάλογης με τη φυσική του μακροβιότητα.

2. Η εγκατάλειψη ενός ζώου θεωρείται πράξη απάνθρωπη και εξευτελιστική.

Άρθρο 7 Αναφορικά με τα ζώα που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στον άνθρωπο, η διάρκεια και η ένταση δουλειάς πρέπει να είναι σε λογικά πλαίσια, η διατροφή τους ικανοποιητική και η ανάπαυσή τους υποχρεωτική.

Άρθρο 8 1. Οποιοσδήποτε πειραματισμός πάνω στα ζώα, ιατρικός, επιστημονικός, κλπ. Αντιτίθεται προς τα δικαιώματα των ζώων, εφόσον προκαλεί πόνο σωματικό ή ψυχικό.

2. Πρέπει να επιδιώκεται η αντικατάσταση του πειραματισμού πάνω στα ζώα από άλλες υπάρχουσες τεχνικές. Άρθρο 9 Τα ζώα που εκτρέφονται για τη διατροφή του ανθρώπου πρέπει να στεγάζονται, να τρέφονται, να μετακινούνται και να θανατώνονται χωρίς πρόκληση πόνου και αγωνίας.

Άρθρο 10 1. Απαγορεύεται η εκμετάλλευση των ζώων για τη διασκέδαση των ανθρώπων.

2. Η έκθεση ζώου και τα θεάματα που χρησιμοποιούν ζώα αποτελούν καταστρατήγηση της αξιοπρέπειας και του σεβασμού προς τη ζωή του ζώου.

Άρθρο 11 Κάθε πράξη που χωρίς λόγο προκαλεί θάνατο ζώου είναι βιοκτονία, είναι έγκλημα απέναντι στη ζωή.

Άρθρο 12 1. Κάθε πράξη που προκαλεί θάνατο μεγάλου αριθμού άγριων ζώων αποτελεί «γενοκτονία», έγκλημα απέναντι στο είδος.

2. Η μόλυνση και οποιαδήποτε καταστροφή του φυσικού μας περιβάλλοντος οδηγούν στη γενοκτονία.

Άρθρο 13 1. Σεβασμός επιβάλλεται ακόμη και στο νεκρό ζώο.

2. Κάθε σκηνή βίας στην τηλεόραση και το σινεμά, με θύματα ζώα πρέπει να απαγορευτεί και μόνο οι σκηνές που έχουν σκοπό να ενημερώσουν για τα δικαιώματα των ζώων οφείλουν να προβάλλονται

 Με αφορμή τη Παγκόσμια Ημέρα Ζώων

Δράσεις Δήμου Λαμιέων για τη μείωση του αριθμού των αδέσποτων και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ζώων αλλά και των δημοτών

Ο Δήμος Λαμιέων με αφορμή τη Παγκόσμια Ημέρα Ζώων, στις 4 Οκτωβρίου, αναγνωρίζοντας τις εικόνες ντροπής με τα χιλιάδες αδέσποτα στη χώρα μας, τις εγκαταλείψεις ,τις κακοποιήσεις και τη θανάτωσή τους προχωρά σε μια σειρά δράσεων που θα συμβάλουν στη μείωση του αριθμού των αδέσποτων και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ζώων αλλά και των δημοτών.

Ταυτόχρονα ο Δήμος στέκεται αρωγός στους φιλόζωους και ιδιοκτήτες ζώων οι οποίοι έμπρακτα αποδεικνύουν καθημερινά την αγάπη τους για τα απροστάτευτα αυτά πλάσματα.

Ο Δήμος Λαμιέων προσφέρει:

Δωρεάν στειρώσεις σε δεσποζόμενα σκυλιά δημοτών που ανήκουν σε ευπαθείς και ευάλωτες ομάδες (σύμφωνα με το Ν.4039/2012)

Δωρεάν τοποθέτηση microchip σε δεσποζόμενα σκυλιά (με τα ίδια κριτήρια)

Ηλεκτρονική καταχώρηση του αριθμού του microchip στη βάση δεδομένων του Δήμου Λαμιέων σε ειδική φόρμα στο site του δήμου για όλα τα ζώα των οποίων οι ‘’κηδεμόνες’’ είναι κάτοικοι Δήμου Λαμίας http://www.lamia.gr/el/webform/forma-dilosis-zoon

Έκδοση φυλλαδίου που θα αποσταλεί σε όλους τους δημότες με τους λογαριασμούς της ΔΕΥΑ Λαμίας το οποίο θα ενημερώνει για τις δράσεις του δήμου και τις υποχρεώσεις των δημοτών

Υποστήριξη της δράσης των εθελοντών για υπεύθυνες υιοθεσίες των ζώων του κυνοκομείου (το τελευταίο εξάμηνο έχουν δοθεί με αυτό τον τρόπο 200 σκυλιά)

Βελτίωση των συνθηκών φιλοξενίας του Κυνοκομείου με πρόσληψη ειδικού υπαλλήλου, τοποθέτηση τηλεφώνου και γραμμής ιντερνέτ καθώς και βελτίωση των υποδομών (εξωραϊσμός εξωτερικών και εσωτερικών χώρων, κατασκευή νέων κλουβιών κλπ)

Τοποθέτηση της Ελληνικής πατέντας No kaka με οικολογικό φαρασάκι για τη συλλογή των περιττωμάτων των δεσποζόμενων ζώων σε δώδεκα επιλεγμένα σημεία στη Λαμία.

Τηλεφώνησε σήμερα στο 2231200570

Για να δηλώσεις το ζώο σου στο μητρώο του δήμου

Μάθε αν δικαιούσαι δωρεάν τοποθέτηση chip

Ενημερώσου αν δικαιούσαι δωρεάν στείρωση για το σκύλο σου

Αν θέλεις να υιοθετήσεις ένα αδέσποτο από το Κυνοκομείο Λαμίας τσιπαρισμένο, στειρωμένο και εμβολιασμένο

✓ Για μια Λαμία χωρίς αδέσποτα

✓ Μην αφήνεις τα ζώα στη τύχη τους

✓ Γίνε μέρος της λύσης

 Οκτώβρης, ο μήνας συλλογής καρπών για τους σκίουρους (Sciurus vulgaris).

Αυτή την εποχή, οι ώριμοι πλέον καρποί από τις καρυδιές πέφτουν στο έδαφος. Για τα αγαπημένα μας σκιουράκια, αυτό είναι το σύνθημα για να ξεκινήσουν με εντατικούς πλέον ρυθμούς τη συλλογή και αποθήκευση τροφής για τις δύσκολες ημέρες του χειμώνα. Με βιαστικές κινήσεις πηγαίνουν στις καρυδιές και εντοπίζουν ανάμεσα στα πεσμένα φύλλα τα καρύδια. Στη συνέχεια τα μεταφέρουν σε κάποιο σημείο που έχουν επιλέξει από πριν και τα αποθηκεύουν, συνήθως, μέσα στο έδαφος. Αυτό το πήγαινε-έλα, όμως, τα εκθέτει σε σοβαρούς κινδύνους από τα αρπακτικά που καραδοκούν στον αέρα ή στο έδαφος.

*Dasarxeio.com

 Σπερχειός, ένα αρχαίο ποτάμι φορτωμένο ιστορία

Ο Σπερχειός, ο μεγαλόπρεπος ποταμός της Στερεάς Ελλάδας, είναι ένα ποτάμι με ανεκτίμητη αξία, μια πηγή πλούτου και ένα σπάνιο οικοσύστημα. Φορέας ενός μοναδικού ιστορικού κεφαλαίου από όλες τις περιόδους του ελληνικού πολιτισμού και φορτωμένος μύθους, θρύλους και παραδόσεις, γεννά στο διάβα του μαγευτικά τοπία και εικόνες ξεχωριστής ομορφιάς.

Ο Σπερχειός, ο μεγαλόπρεπος ποταμός της Στερεάς Ελλάδας, διακρίνεται για την αλώβητη φυσιογνωμία του, καθώς από τις πηγές του στα ψηλά μέχρι τις όμορφες εκβολές του, διατηρεί ακόμα τον αρχαίο ρου του. Το όνομά του προέρχεται από το ρήμα «σπέρχω» που σημαίνει «κινούμαι με ορμή», ενώ στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης αναφερόταν και ως «Αλαμάνα».

Ο Σπερχειός ξεκινάει την πορεία του από τα ανατολικά της κεντρικής Πίνδου και τον ορεινό όγκο του Τυμφρηστού, κινείται από τα δυτικά προς τα ανατολικά και μετά από 82,5 χλμ. εκβάλλει στον Μαλιακό κόλπο. Στην πορεία του δημιουργεί την μεγάλη κοιλάδα της Φθιώτιδας (κοιλάδα του Σπερχειού), που απλώνεται ανάμεσα στους ορεινούς όγκους της Οίτης στα νότια και της Όθρυος στα βόρεια. Η λεκάνη απορροής του ποταμού καλύπτει μια έκταση 1.517 τ.χλμ.

Στα νερά του συμβάλλουν και άλλοι μικρότεροι ποταμοί που κατεβαίνουν από την Οίτη με σημαντικότερους τον Ίναχο (Βίστριζα), τον Γοργοπόταμο, το Μαυρονέρι και τον Ασωπό. Δεκάδες ακόμα μικρότεροι παραπόταμοι και ρέματα καταλήγουν στον Σπερχειό, όπως ο Ρουστιανίτης, ο Κατής, ο Κάκαβος, ο Ξηριάς Υπάτης, ο Ξηριάς Λαμίας, ο Ξηριάς Βαρδατών, το Παλαιόκαστρο, το Βοϊδόρεμα, η Μαρίτσα, ο Μαυριλιώτης, ο Πετσιώτης, το Καστανόρεμα, το Σαπουνόρεμα, το Βαγινόρεμα, το Δριστελόρεμα, το Παλιοχειμαρόρεμα, το Λειβαδόρεμα, το Σπερτόρεμα, ο Ψαροφωλιάς, το Καβουρόρεμα, το Κρανιόρεμα, ο Τριανταφυλλιάς, το Κακαβόρεμα και ο Γερακάρης.

Ο Σπερχειός είναι ένας «ζωντανός» ποταμός που με τα χρόνια έχει αλλάξει τελείως την γεωμορφολογία της περιοχής. Από την αρχαιότητα το ποτάμι έχει κατεβάσει υλικά που έχουν μετατοπίσει τις εκβολές του κατά 8 χλμ. περίπου εντός της θαλάσσης, ενώ υπολογίζεται ότι ο Μαλιακός κόλπος θα εξαφανιστεί από τις προσχώσεις του Σπερχειού μέσα στα επόμενα χίλια χρόνια.

Πρόκειται για ένα ποτάμι που εμφανίζεται συχνά στην ιστορία, ενώ στην ελληνική μυθολογία λατρευόταν ως θεότητα. Κατά την επικρατούσα άποψη στον Σπερχειό τοποθετείται το βασίλειο του μυθικού ήρωα Αχιλλέακαθώς η θέση του μπορεί να προσδιορισθεί σε σχέση με το μοναδικό σταθερό στοιχείο που διαθέτουμε για αυτό, με βάση την αναφορά του ίδιου του Αχιλλέα στην Ιλιάδα στον Σπερχειό ποταμό:

«Σπερχειέ, άδικα σου έταξε ο πατέρας μου πως,

όταν εγώ γυρίσω, εκεί στην πατρική μου γη, για χάρη σου,

θα έκοβα τα μαλλιά μου και θα σου πρόσφερα ιερή, πλούσια θυσία

και πως εκεί θα έσφαζα πενήντα βαρβάτα κριάρια στις πηγές σου,

όπου έχει τέμενος και ευώδη βωμό …» (Ψ’ 144-147).

Στον Σπερχειό ζούσε η αρχαία φυλή των Αινιανών και κοντά στην κοίτη του διεξήχθη η ηρωική μάχη των Θερμοπυλών ενάντια στους Πέρσες, το 480 π.Χ. Το 997 μ.Χ. ο στρατηγός του Βασιλείου Β’ του Βουλγαροκτόνου, Νικηφόρος Ουρανός, επικεφαλής των βυζαντινών στρατευμάτων νίκησε τους Βουλγάρους καταφέρνοντας να περάσει το πλημμυρισμένο ποτάμι και επιτιθέμενος κατά των Βουλγάρων που υπέστησαν πανωλεθρία.

Κατά την Τουρκοκρατία, στην περιοχή της γέφυρας πριν τις εκβολές του ποταμού, έλαβε χώρα η φονική μάχη της Αλαμάνας, όπου και αιχμαλωτίσθηκε ο εθνομάρτυρας Αθανάσιος Διάκος. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Τούρκους, ο Σπερχειός αποτελούσε το πρώτο σύνορο του Ελληνικού Βασιλείου. Στα νεώτερα χρόνια, το 1941 ο Σπερχειός αποτέλεσε τη δεύτερη διασυμμαχική αμυντική γραμμή στην κάθοδο των Γερμανών. Στον ποταμό συντελέσθηκε η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου από τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, στις 25 Νοεμβρίου 1942.

Όλα αυτά σου έρχονται στο νου ακούγοντας το βουητό του.. Έτσι όπως κατηφορίζει ορμητικά από τις ελατοκορφές του Βελουχιού, της Οξυάς, της Οίτης και της Όθρης κουβαλά μαζί του, μαζί με τους άγριους βοριάδες και τα χιόνια, τις φλογέρες και τα κουδούνια, τους καημούς και τα βάσανα μιας ζωής βουνίσιας, σκληρής και περήφανης. Ανταμώνοντας την πλατωσιά του κάμπου ημερεύει και ξεδιπλώνοντας φιδίσια το κορμί του αγναντεύει το κάστρο της Λαμίας και χάνεται στον κόρφο του Μαλιακού.

Τον 20ό αιώνα έγιναν εγγειοβελτιωτικά έργα στην τάφρο της Λαμίας για την άρδευση της περιοχής και κυρίως για την αποτροπή των συχνών πλημμυρών. Συγκεκριμένα, τα έργα αφορούν την περιοχή των εκβολών του ποταμού με την κατασκευή νέας κοίτης προς νότο μήκους 7,25 χιλιομέτρων. Κατά τα άλλα στον Σπερχειό δεν έχουν γίνει μεγάλες ανθρώπινες επεμβάσεις, όπως στα περισσότερα μεγάλα ποτάμια της χώρας μας. Έτσι μπορεί κανείς να παρατηρήσει τη φυσιογνωμία ενός μεγάλου ποταμού σε όλο το μήκος του.

Ο Σπερχειός διέρχεται από τα όρια αρκετών κωμοπόλεων και χωριών, τα μεγαλύτερα από τα οποία είναι η Σπερχειάδα, η Μακρακώμη, το Λειανοκλάδι και η Ανθήλη, ενώ περνά τρία χιλιόμετρα νότια από την πόλη της Λαμίας. Η κοιλάδα και οι εκβολές του Σπερχειού, ο Μαλιακός κόλπος και το Μεσοχώρι Σπερχειού είναι προστατευόμενοι βιότοποι του δικτύου Natura 2000, με κωδικό GR2440002 σε συνολική έκταση 463,27 τ.χλμ. Από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του ποταμού είναι οι απέραντες εκβολές του που δημιουργούν ένα μεγάλο και σημαντικό βιότοπο για πολλά είδη της πανίδας.

Σε όλο το μήκος του ο Σπερχειός ακολουθείται από πυκνή βλάστηση. Στα ψηλά συναντάμε ιτιές, πλατάνια, σφενδάμια, βελανιδιές, καστανιές, κ.ά. και μόλις η κοίτη μεγαλώσει, γύρω από τον ποταμό απλώνονται μεγάλα και πυκνά παραποτάμια δάση από σκλήθρα και λεύκες. Στις εκβολές του ο Σπερχειός δημιουργεί ελώδεις εκτάσεις με σαλικόρνιες και άλλα αλόφυτα, ενώ από πιο ψηλά μπορεί κανείς να διακρίνει τα τεράστια χρυσά λιβάδια από βούρλα και αγριοκαλαμιές.

Κοντά στον ποταμό φυτρώνουν διάφορα αξιόλογα φυτά, όπως το αγριόσκορδο Allium sphaerocephalon, το Epilobium angustifolium, η Cardamine acris, ο Sideritis purpurea, ο Acinos suaveolens, το Centaurium erythraea, η Alkanna calliensis, το Cirsium arvense vestitum, η Angelica sylvestris, η Prunella laciniata, το αγριογαρύφαλλο Dianthus cruentus, η ορχιδέα Epipactis helleborine, η Lactuca viminea, η ενδημική Petrorhagia phthiotica, η Scabiosa tenuis, η σιληνή Silene multicaulis, η Veronica serpyllifolia κ.ά.

Ο ποταμός αποτελεί έναν από τους κορυφαίους βιοτόπους για δεκάδες είδη της ορνιθοπανίδας, στη χώρα μας. Ιδιαίτερα οι μεγάλες εκτάσεις των εκβολών συγκεντρώνουν χιλιάδες πουλιά κάθε χρόνο. Από τα αρπακτικά εδώ ζούνε στικταετοί, φιδαετοί, καλαμόκιρκοι, βαλτόκιρκοι, χειμωνόκιρκοι, τσίφτες, γερακίνες, πετρίτες, σαΐνια, ξεφτέρια, κιρκινέζια, βραχοκιρκίνεζα, μαυροκιρκίνεζα κ.ά.

Στα ρηχά τον χειμώνα συγκεντρώνονται πολλά παπιά, όπως ψαλίδες, χουλιαρόπαπιες, κιρκίρια, πρασινοκέφαλες, γκισάρια, σαρσέλες, καπακλήδες και σφυριχτάρια. Εδώ ζούνε 8 είδη ερωδιών (σταχοτσικνιάδες, πορφυροτσικνιάδες, λευκοτσικνιάδες, αργυροτσικνιάδες, νυχτοκόρακες, κρυπτοτσικνιάδες, μικροτσικνιάδες και σπάνιοι ήταυροι). Στις εκβολές διαχειμάζει και ο μεγαλύτερος πληθυσμός από αβοκέτες στην Ελλάδα με πάνω από 3.000 άτομα.

Άλλα παρυδάτια είδη είναι η χουλιαρομύτα, η πετροτουρλίδα, ο θαλασσοσφυριχτής, η νανοσκαλίδρα, ο ακτίτης, ο κοκκινοσκέλης, ο πρασινοσκέλης, ο καλαμοκανάς, ο μαχητής, το μπεκατσίνι, το νεροχελίδονο και ο κορμοράνος. Κοντά στη θάλασσα πετάνε πολλά είδη από γλάρους και γλαρόνια. Από τα μικροπούλια ξεχωρίζουν η αλκυόνη, η καλαμοποταμίδα, η τσιχλοποταμίδα, η κιστικόλη, η σταρήθρα, το καλαμοτσίχλονο, ο αετομάχος, ο κοκκινοκεφαλάς, η νεροκελάδα, ο μελισσοφάγος και η υφάντρα.

Τα αμφίβια περιλαμβάνουν είδη, όπως ο κοινός φρύνος, ο πρασινόφρυνος, ο δεντροβάτραχος η κιτρινομπομπίνα και ο βαλκανοβάτραχος. Η ερπετοπανίδα αποτελείται από ποταμοχελώνες, βαλτοχελώνες, μεσογειακές χελώνες, κρασπεδοχελώνες, αβλέφαρους, τρανόσαυρες, νερόφιδα, σπιτόφιδα, λιμνόφιδα, σαπίτες, οχιές, κ.ά. Στα ψηλά του Σπερχειού ζούνε λύκοι και αγριόγατες.

Η βίδρα έχει συνεχή παρουσία σε όλο το μήκος του ποταμού και η πανίδα των θηλαστικών συμπληρώνεται με αγριόχοιρους, αλεπούδες, ασβούς, κουνάβια, νυφίτσες, σκαντζόχοιρους, μυγαλές αλλά και ενδιαφέροντα είδη από νυχτερίδες, όπως μπαρμπαστέλους (Barbastella barbastellus), ωτονυχτερίδες (Plecotus auritus) και μεγάλους νυχτοβάτες (Nyctalus lasiopterus).

Πλούσια είναι η ιχθυοπανίδα του ποταμού με πολλά ενδημικά είδη. Ξεχωρίζει η παρουσία του στενότοπου ενδημικού ελληνοπυγόστεου (Pungitius hellenicus), της μπριάνας του Σπερχειού (Barbus sperchiensis) και του τσιρωνιού του Σπερχειού (Rutilus sp. Sperchios). Άλλα είδη είναι το ευρωπαϊκό τσιρωνάκι (Alburnoidesbipunctatus), το χέλι (Anguilla anguilla), ο ζαχαριάς (Aphanius fasciatus) που ζει κατά χιλιάδες κοντά στις εκβολές, το αγκαθερό (Gasterosteus gymnourus), ο ποντογωβιός (Knipowitschia caucasica), το σκαρούνι (Luciobarbus graecus), το αττικόψαρο (Pelasgus marathonicus), η ποταμοσαλιάρα (Salaria fluviatilis), ο μακεδονικός ποταμοκέφαλος (Squalius vardarensis), η πέστροφα (Salmo trutta) και η αμερικάνικη πέστροφα (Oncorhynchus mykiss). Τέλος, πιστεύεται ότι οι εκβολές του Σπερχειού είναι ένας από τους λίγους εναπομείναντες στη χώρα μας τόπους αναπαραγωγής του κρανιού (Argyrosomus regius), ενός από τα πιο εντυπωσιακά θαλάσσια ψάρια.

Ο Σπερχειός είναι ένα ποτάμι με ανεκτίμητη αξία, μια πηγή πλούτου και ένα σπάνιο οικοσύστημα. Φορέας ενός μοναδικού ιστορικού κεφαλαίου από όλες τις περιόδους του ελληνικού πολιτισμού και φορτωμένος μύθους, θρύλους και παραδόσεις, γεννά στο διάβα του μαγευτικά τοπία και εικόνες ξεχωριστής ομορφιάς. Κι όμως αυτός ο φυσικός πλούτος της πατρίδας μας απειλείται σήμερα σοβαρά από ποικίλες μορφές ρύπανσης και ανθρώπινες επεμβάσεις: απορρίψεις λημμάτων και μπαζών, αμμοληψίες, παράνομη υλοτομία, ρύπανση από γεωργική και βιομηχανική δραστηριότητα στην περιοχή, υποβάθμιση και καταπατήσεις στα παραποτάμια πλατανοδάση και στα δάση λεύκας και βελανιδιάς που σχηματίζονται στις περιοχές που διαρρέει.

Όλα αυτά σε συνδυασμό με τα έντονα πλημμυρικά φαινόμενα που εκδηλώνονται στον Σπερχειό κυρίως τα τελευταία χρόνια ως αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, της καταστροφής της δασικής βλάστησης και της έλλειψης ολοκληρωμένου σχεδιασμού για την αντιμετώπισή τους, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη προστασίας και βιώσιμης διαχείρισης των οικοσυστημάτων του ποταμού και των περιοχών που επηρεάζει.

*dasarxeio.com

Παρουσίαση: Σοφία Παυλάκη

 Το πλουσιότερο 1% του πλανήτη τον βρομίζει διπλάσια από όλον τον υπόλοιπο πληθυσμό!

Το 1% του πληθυσμού των πλουσίων χωρών (63 εκ. άνθρωποι) είναι υπεύθυνο για την εξαγωγή του διπλάσιου ποσού διοξειδίου του άνθρακα από τον μισό πληθυσμό των φτωχότερων χωρών (3,1 δις. άνθρωποι).

Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται σε έρευνα που δημοσίευσε η MKO Oxfam και αφορά την περίοδο από το 1990 έως και το 2015, κατά την οποία το ποσοστό διοξειδίου του άνθρακα που εκλύθηκε στην ατμόσφαιρα αυξήθηκε κατά 60% σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια αυτών των 25 χρόνων, η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα ήταν ίση σε σχέση με την ποσότητα που χρειάστηκε 140 χρόνια για να εκλυθεί.

Για το ποσοστό αυτό το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης αφορά μόνο μία μικρή, αλλά πλούσια, μειονότητα του πληθυσμού. Όπως αναφέρει η έρευνα, το 10% του πληθυσμού, που αφορά τους πλουσιότερους του κόσμου, ευθύνεται για το 52% της εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα. Μάλιστα, εάν δεν ληφθούν δραστικά μέτρα, μόνο αυτό το μερίδιο του πληθυσμού μπορεί να φτάσει το όριο των 1,5 βαθμών Κελσίου αύξησης της θερμοκρασίας που έχουν θεσπιστεί από τη Συμφωνία του Παρισιού (Μάρτιος 2020), έως και το 2030.

Μπορεί η περίοδος της πανδημίας και του παγκόσμιου lockdown να συνέβαλε σημαντικά στη μείωση εκπομπής ρύπων στην ατμόσφαιρα, ωστόσο οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο αντίκτυπος που είχε το διάστημα αυτό στο συνολικό πρόβλημα είναι πολύ μικρός, ειδικά από τη στιγμή που οι ρυθμοί εξακολουθούν να κινούνται με τον ίδιο τρόπο όπως και πριν από την πανδημία. Το μεγάλο πρόβλημα εντοπίζεται όμως στην ανισότητα των ευθυνών αλλά και των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, εφόσον ο φτωχότερος πληθυσμός είναι και εκείνος που επηρεάζεται περισσότερο από τα ακραία καιρικά φαινόμενα και αδυνατεί να τα αντιμετωπίσει.

Αυτό που τονίζεται στην έκθεση της Oxfam είναι η αδικία σχετικά με τη μόλυνση του περιβάλλοντος, καθώς οι φτωχότεροι πληθυσμοί και οι νέες γενιές βιώνουν τις χειρότερες συνέπειες της καταστροφής του περιβάλλοντος ενώ έχουν και τη μικρότερη ευθύνη. Η οργάνωση καλεί τις κυβερνήσεις να λάβουν δραστικά μέτρα έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί η κλιματική κρίση αλλά και η κοινωνική δικαιοσύνη παγκοσμίως.

*tvxs.gr

 *Του Πέτρου Ζερβού.