Κοπή Βασιλόπιτας
Ο Όμιλος Φίλων του Δάσους σας καλεί στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του, την Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2020, στις 6.00 μμ στα γραφεία μας, Καραΐσκάκη 101 στη Λαμία.
Τρίτη 21 Ιανουαρίου 2020
17 «Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης»
Ο.Η.Ε. - Αγαπητέ Μαθητή, Αγαπητή Μαθήτρια,
Το Σεπτέμβριο του 2015, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη έλαβε μία απόφαση που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μία ιστορική συμφωνία που θα επηρεάσει τη ζωή εκατομμύριων ανθρώπων ίσως και τη δική σου. Πρόκειται για την υιοθέτηση 17 Στόχων, γνωστοί ως «Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης», οι οποίοι εκφράζουν τις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις, σε μια προσπάθεια να ανταποκριθούν αποτελεσματικά όλες οι χώρες στα παγκόσμια προβλήματα.
Σε αυτή την Παγκόσμια συμφωνία, περισσότεροι από 150 ηγέτες που εκπροσωπούν σχεδόν το σύνολο της ανθρωπότητας, δεσμεύτηκαν να μεταμορφώσουν τον κόσμο μας σε έναν κόσμο χωρίς φτώχεια, πείνα και ανισότητες. Έναν κόσμο με αξιοπρεπή εργασία και καλή εκπαίδευση, έναν κόσμο ειρηνικό χωρίς την απειλή της κλιματικής αλλαγής, έναν κόσμο που μέσα από τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, θα μεριμνά για τις ανάγκες όχι μόνο της σημερινής γενιάς αλλά και των μελλοντικών γενεών δηλαδή για το δικό σου κόσμο.
Ιδιαίτερα σημαντικός για εσάς τους μαθητές και τους δασκάλους σας, είναι ο Στόχος 4 για την ελεύθερη, ισότιμη και ποιοτική εκπαίδευση.
Ο Στόχος αυτός επιδιώκει όλα τα αγόρια και κορίτσια στον κόσμο να πηγαίνουν σχολείο και να τους παρέχεται καλή ποιοτική εκπαίδευση.
Σήμερα, 57 εκατομμύρια παιδιά δεν πηγαίνουν σχολείο, ενώ 103 εκατομμύρια νέοι παγκοσμίως έχουν δυσκολία να διαβάσουν και να γράψουν.
Ο Στόχος 4 επιδιώκει να εξαλειφθούν όλες τις διακρίσεις με βάση το φύλο και να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε ευάλωτες ομάδες, όπως τα άτομα με αναπηρίες. Παράλληλα, επιδιώκει είτε να αναβαθμισθούν οι σχολικές εγκαταστάσεις είτε να οικοδομηθούν νέες, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες όλων των μαθητών, όπου και αν βρίσκονται.
Τους Στόχους αυτούς, από τον 1ο και τον 4ο μέχρι τον 17ο πρέπει να τους πετύχουμε.
Θα τα καταφέρουμε;
Η μέχρι σήμερα εμπειρία δείχνει ότι χρειάζεται συντονισμένη προσπάθεια και συνεργασία από όλα τα μέρη. Μπορούμε, αρκεί να μείνουμε προσηλωμένοι και ενωμένοι στην κοινή μας παγκόσμια προσπάθεια. Αυτή η προσπάθεια για την υλοποίηση των στόχων θα διαρκέσει μέχρι το 2030. Αυτό σημαίνει ότι εσύ και οι συμμαθητές σου, θα μεγαλώσετε και θα ωριμάσετε ταυτόχρονα με τους Στόχους. Αυτός είναι ακόμα ένας σημαντικός λόγος για να συμμετάσχεις ενεργά στην παγκόσμια προσπάθεια που έχει ήδη αρχίσει, γιατί σε αφορούν άμεσα.
Μάθε λοιπόν εδώ για τους Στόχους και κάνε ότι περνάει από το χέρι σου για να γίνουν πραγματικότητα.
Ενημέρωση για τις εργασίες της συνάντησης
Το απόγευμα της Κυριακής 19/1/2020, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της πανελλαδικής συνάντησης για την ενέργεια. Για το περιεχόμενό τους εκδόθηκε η παρακάτω ανακοίνωση – ενημέρωση:
Ανακοίνωση - ενημέρωση
Το διήμερο 18-19/1/2020 πραγματοποιήθηκαν οι εργασίες της πανελλαδικής συνάντησης για την ενέργεια, στο κτίριο της Νομικής σχολής Αθήνας, με πολύ μεγάλη συμμετοχή συλλογικοτήτων -απ’ όλη την Ελλάδα-, που έχουν άμεση εμπλοκή σε αντιστάσεις σχετιζόμενες με ποικίλες ενεργειακές δραστηριότητες, αλλά και πολλών άλλων (συλλογικοτήτων και μεμονωμένων προσώπων), που έχουν έντονο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στο χώρο της ενέργειας και για τις αντίστοιχες κινηματικές δράσεις.
Οι εργασίες ξεκίνησαν με εισαγωγική παρέμβαση των συλλογικοτήτων που είχαν την πρωτοβουλία της συνάντησης και συνεχίστηκε, με αμείωτο ενδιαφέρον, σε όλη τη διάρκεια της συνάντησης. Η συζήτηση, πέρα από την αναγκαία αλληλοενημέρωση, επεκτάθηκε και σε μια σειρά άλλα κρίσιμα ζητήματα, όπως:
α) το θέμα της κοινής δράσης ανάμεσα στις συλλογικότητες που δραστηριοποιούνται -τοπικά ή θεματικά- στα διαφορετικά ενεργειακά μέτωπα, με δεδομένες τις ιδιαιτερότητες και τις ιδιομορφίες τους,
β) το άνοιγμα της ατζέντας και σε ζητήματα που υπερβαίνουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις κάθε δραστηριότητας, με την επέκτασή της στις κοινωνικές συνέπειες και συνολικά στον ενεργειακό σχεδιασμό,
γ) η δυνατότητα εκφοράς ενός κινηματικού αντίλογου, με βασικές θέσεις και προτάσεις, πέρα από τον αμυντικό αγώνα και την ανάθεση στο κράτος, στις εταιρείες και σε κάθε είδους «ειδικούς», με στόχο την ευρύτερη κοινωνική απεύθυνση,
δ) η αναζήτηση του τρόπου με τον οποίο οι αγώνες και η επιδίωξη για απτά αποτελέσματα μπορούν να συνδυαστούν με προτάσεις για ριζικό μετασχηματισμό του ενεργειακού μοντέλου, ακόμη και έξω από τα όρια του συστήματος και
ε) η σύνδεση με αντίστοιχα κινήματα άλλων χωρών και ιδιαίτερα των γειτονικών.
α) το θέμα της κοινής δράσης ανάμεσα στις συλλογικότητες που δραστηριοποιούνται -τοπικά ή θεματικά- στα διαφορετικά ενεργειακά μέτωπα, με δεδομένες τις ιδιαιτερότητες και τις ιδιομορφίες τους,
β) το άνοιγμα της ατζέντας και σε ζητήματα που υπερβαίνουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις κάθε δραστηριότητας, με την επέκτασή της στις κοινωνικές συνέπειες και συνολικά στον ενεργειακό σχεδιασμό,
γ) η δυνατότητα εκφοράς ενός κινηματικού αντίλογου, με βασικές θέσεις και προτάσεις, πέρα από τον αμυντικό αγώνα και την ανάθεση στο κράτος, στις εταιρείες και σε κάθε είδους «ειδικούς», με στόχο την ευρύτερη κοινωνική απεύθυνση,
δ) η αναζήτηση του τρόπου με τον οποίο οι αγώνες και η επιδίωξη για απτά αποτελέσματα μπορούν να συνδυαστούν με προτάσεις για ριζικό μετασχηματισμό του ενεργειακού μοντέλου, ακόμη και έξω από τα όρια του συστήματος και
ε) η σύνδεση με αντίστοιχα κινήματα άλλων χωρών και ιδιαίτερα των γειτονικών.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την αναλυτική καταγραφή και κωδικοποίηση του συνόλου των απόψεων και των προτάσεων που κατατέθηκαν -δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε αυτές που φαίνεται πως συνιστούν κοινό τόπο-, με σκοπό να ανατροφοδοτηθεί ο διάλογος στο εσωτερικό των συλλογικοτήτων και με σαφή επιδίωξη τη διαμόρφωση κοινού πλαισίου, την ανάπτυξη συντονισμένων δράσεων και τη σταθεροποίηση της μεταξύ τους συνεργασίας.
19.1.2020
Δευτέρα 20 Ιανουαρίου 2020
Κυριακή 19 Ιανουαρίου 2020
Ο κακός μας ο καιρός - Δυσοίωνες προβλέψεις από το WWF για το κλιματικό μέλλον της Ελλάδας
Ο πλανήτης παρακολουθεί αποσβολωμένος και ανήμπορος να αντιδράσει τις καταστροφικές πυρκαγιές που κατακαίνε το ένα τρίτο της συνολικής έκτασης της Αυστραλίας. Περισσότερα από 10 εκατομμύρια εκτάρια έχουν γίνει στάχτη. Τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο είδη του ζωικού βασιλείου και είκοσι οκτώ άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και χιλιάδες σπίτια έχουν καεί.
Η οικονομική καταστροφή στον τουρισμό (στη χώρα λειτουργούν 923.000 τέτοιες επιχειρήσεις), την κτηνοτροφία και τη βιομηχανία ανέρχεται σε πολλά δισεκατομμύρια δολάρια. Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ βρισκόμαστε ακόμα στο μέσο της θερινής περιόδου στο νότιο ημισφαίριο της Γης.
Συνέπεια της τραγικής, όπως αποδεικνύεται, αδιαφορίας που επέδειξαν – και συνεχίζουν να δείχνουν – οι τελευταίες κυβερνήσεις της Αυστραλίας. Μιας χώρας που δεν υπέγραψε την Παγκόσμια Συνθήκη του Κιότο για το Κλίμα και στηρίζει την οικονομία της στις εξαγωγές άνθρακα και άλλων ορυκτών επικίνδυνων για τη βιωσιμότητα του πλανήτη.
Η οικονομική καταστροφή στον τουρισμό (στη χώρα λειτουργούν 923.000 τέτοιες επιχειρήσεις), την κτηνοτροφία και τη βιομηχανία ανέρχεται σε πολλά δισεκατομμύρια δολάρια. Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ βρισκόμαστε ακόμα στο μέσο της θερινής περιόδου στο νότιο ημισφαίριο της Γης.
Συνέπεια της τραγικής, όπως αποδεικνύεται, αδιαφορίας που επέδειξαν – και συνεχίζουν να δείχνουν – οι τελευταίες κυβερνήσεις της Αυστραλίας. Μιας χώρας που δεν υπέγραψε την Παγκόσμια Συνθήκη του Κιότο για το Κλίμα και στηρίζει την οικονομία της στις εξαγωγές άνθρακα και άλλων ορυκτών επικίνδυνων για τη βιωσιμότητα του πλανήτη.
Το περιεχόμενο της έκθεσης
Στην Ελλάδα πολλοί θεωρούν ότι όσα συμβαίνουν στο άλλο άκρο της Γης είναι πολύ μακρινά για να ασχοληθούμε περισσότερο. Εξακολουθούν να επιμένουν πως οι δυσοίωνες προβλέψεις των επιστημόνων για τις καταστροφικές συνέπειες που θα επιφέρει στη χώρα μας μια άνοδος της μέσης θερμοκρασίας κατά 3 βαθμούς Κελσίου έως το 2100, με μεγάλες περιόδους καύσωνα, ανομβρία και ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, είναι υπερβολικές.
Όμως μια έκθεση του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF) για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα τις επόμενες δεκαετίες, την οποία παρουσιάζουμε σήμερα συνοπτικά, έρχεται να διαψεύσει τις «καθησυχαστικές» φωνές. Παρουσιάζει ένα μέλλον διόλου μακρινό και διόλου ευοίωνο.
Στην Ελλάδα πολλοί θεωρούν ότι όσα συμβαίνουν στο άλλο άκρο της Γης είναι πολύ μακρινά για να ασχοληθούμε περισσότερο. Εξακολουθούν να επιμένουν πως οι δυσοίωνες προβλέψεις των επιστημόνων για τις καταστροφικές συνέπειες που θα επιφέρει στη χώρα μας μια άνοδος της μέσης θερμοκρασίας κατά 3 βαθμούς Κελσίου έως το 2100, με μεγάλες περιόδους καύσωνα, ανομβρία και ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, είναι υπερβολικές.
Όμως μια έκθεση του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF) για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα τις επόμενες δεκαετίες, την οποία παρουσιάζουμε σήμερα συνοπτικά, έρχεται να διαψεύσει τις «καθησυχαστικές» φωνές. Παρουσιάζει ένα μέλλον διόλου μακρινό και διόλου ευοίωνο.
Την περίοδο 2020-2050 οι κλιματικές συνθήκες εμφανίζονται μεταβαλλόμενες στη συντριπτική πλειονότητα προς το χειρότερο σε σχέση με την περίοδο αναφοράς 1961-1990.
Οι αστικές περιοχές θα βιώσουν συχνότερες ημέρες καύσωνα και περισσότερες «τροπικές νύχτες», ενώ σε αρκετές από τις υπό εξέταση πόλεις τα πλημμυρικά φαινόμενα φαίνεται πως θα ενταθούν.
● Η δυσφορία των κατοίκων στις πόλεις, λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, του κυκλοφοριακού, του φαινομένου της αστικής νησίδας, της έλλειψης πρασίνου και ελεύθερων χώρων, πρόκειται να μεγαλώσει περαιτέρω, ως αποτέλεσμα της χειροτέρευσης των κλιματικών συνθηκών.
● Πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, η Λαμία και η Λάρισα, θα υποστούν έως και 20 περισσότερες ημέρες καύσωνα, αλλά και σχεδόν έναν μήνα επιπλέον κάθε χρόνο, όπου η θερμοκρασία τη νύχτα δεν θα πέφτει κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου.
● Σε Λαμία, Λάρισα, Βόλο, Θεσσαλονίκη και Αθήνα, ενώ το συνολικό ποσό βροχής θα μειωθεί, αναμένεται να αυξηθούν οι ακραίες βροχοπτώσεις (ποσό βροχής που πέφτει σε σύντομο χρονικό διάστημα) κατά 10-20% δυσκολεύοντας πιθανώς τη ζωή των κατοίκων και αυξάνοντας τον κίνδυνο για πλημμυρικά επεισόδια.
● Στις θερμότερες ζεστές συνθήκες που διαμορφώνονται, οι κάτοικοι των πόλεων θα αναγκαστούν να καταφύγουν στην εντονότερη χρήση κλιματιστικού για τον δροσισμό τους προκαλώντας ενδεχομένως ακόμα ένα «κοινωνικό» πρόβλημα, αυτό του ενδεχόμενου διακοπών ρεύματος και υπερφόρτωσης του δικτύου ηλεκτρισμού.
● Το πλεονέκτημα που προσφέρουν οι θερμότεροι χειμώνες στην πόλη, δηλαδή μειωμένες απαιτήσεις για θέρμανση, δεν υπερκεράζει τα αρνητικά που φέρνει η κλιματική αλλαγή για τη ζωή στις πόλεις.
Οι αστικές περιοχές θα βιώσουν συχνότερες ημέρες καύσωνα και περισσότερες «τροπικές νύχτες», ενώ σε αρκετές από τις υπό εξέταση πόλεις τα πλημμυρικά φαινόμενα φαίνεται πως θα ενταθούν.
● Η δυσφορία των κατοίκων στις πόλεις, λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, του κυκλοφοριακού, του φαινομένου της αστικής νησίδας, της έλλειψης πρασίνου και ελεύθερων χώρων, πρόκειται να μεγαλώσει περαιτέρω, ως αποτέλεσμα της χειροτέρευσης των κλιματικών συνθηκών.
● Πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, η Λαμία και η Λάρισα, θα υποστούν έως και 20 περισσότερες ημέρες καύσωνα, αλλά και σχεδόν έναν μήνα επιπλέον κάθε χρόνο, όπου η θερμοκρασία τη νύχτα δεν θα πέφτει κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου.
● Σε Λαμία, Λάρισα, Βόλο, Θεσσαλονίκη και Αθήνα, ενώ το συνολικό ποσό βροχής θα μειωθεί, αναμένεται να αυξηθούν οι ακραίες βροχοπτώσεις (ποσό βροχής που πέφτει σε σύντομο χρονικό διάστημα) κατά 10-20% δυσκολεύοντας πιθανώς τη ζωή των κατοίκων και αυξάνοντας τον κίνδυνο για πλημμυρικά επεισόδια.
● Στις θερμότερες ζεστές συνθήκες που διαμορφώνονται, οι κάτοικοι των πόλεων θα αναγκαστούν να καταφύγουν στην εντονότερη χρήση κλιματιστικού για τον δροσισμό τους προκαλώντας ενδεχομένως ακόμα ένα «κοινωνικό» πρόβλημα, αυτό του ενδεχόμενου διακοπών ρεύματος και υπερφόρτωσης του δικτύου ηλεκτρισμού.
● Το πλεονέκτημα που προσφέρουν οι θερμότεροι χειμώνες στην πόλη, δηλαδή μειωμένες απαιτήσεις για θέρμανση, δεν υπερκεράζει τα αρνητικά που φέρνει η κλιματική αλλαγή για τη ζωή στις πόλεις.
Επίπτωση στον τουρισμό
Η οικονομική κρίση που πλήττει το σύνολο του πλανήτη από το 2008 προφανώς θα επηρεάσει αρνητικά τον τουρισμό της χώρας. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τουρισμός αποτελεί τη σπουδαιότερη πλουτοπαραγωγική δραστηριότητα της Ελλάδας έχει ιδιαίτερη σημασία η πρόβλεψη των κλιματικών συνθηκών στο άμεσο μέλλον για τις μεγαλύτερες τουριστικές περιοχές της χώρας. Η ηπειρωτική χώρα θα υποστεί συχνότερα κύματα καύσωνα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα επηρεαστούν και τα ελληνικά νησιά.
Από 5 έως 15 περισσότερες θα είναι οι μέρες υπέρβασης των 35 βαθμών Κελσίου σε όλους τους τουριστικούς νομούς. Αλλά και οι «τροπικές νύχτες» θα αυξηθούν, κυρίως στις νησιωτικές περιοχές, όπως η Ρόδος και τα Χανιά, όπου αναμένουμε έως και 40 περισσότερες νύχτες με θερμοκρασία πάνω από τους 20 βαθμούς Κελσίου. Αυτό, σε συνδυασμό με τα αυξημένα επίπεδα υγρασίας κοντά στη θάλασσα, θα αυξήσει τη δυσφορία των τουριστών.
Η δυσφορία μπορεί να γίνει μεγαλύτερη σε περίπτωση εμφάνισης πυρκαγιάς στις υπό εξέταση περιοχές. Αναμένεται ότι θα αυξηθούν κατά 5 έως 15 οι ημέρες με υψηλό ρίσκο πυρκαγιάς, πράγμα που κάνει ακόμα πιο επιτακτική τη λήψη μέτρων, προκειμένου να αποτραπούν οι πυρκαγιές πριν αποβούν μοιραίες για τα οικοσυστήματα και τον τουρισμό.
Η οικονομική κρίση που πλήττει το σύνολο του πλανήτη από το 2008 προφανώς θα επηρεάσει αρνητικά τον τουρισμό της χώρας. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τουρισμός αποτελεί τη σπουδαιότερη πλουτοπαραγωγική δραστηριότητα της Ελλάδας έχει ιδιαίτερη σημασία η πρόβλεψη των κλιματικών συνθηκών στο άμεσο μέλλον για τις μεγαλύτερες τουριστικές περιοχές της χώρας. Η ηπειρωτική χώρα θα υποστεί συχνότερα κύματα καύσωνα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα επηρεαστούν και τα ελληνικά νησιά.
Από 5 έως 15 περισσότερες θα είναι οι μέρες υπέρβασης των 35 βαθμών Κελσίου σε όλους τους τουριστικούς νομούς. Αλλά και οι «τροπικές νύχτες» θα αυξηθούν, κυρίως στις νησιωτικές περιοχές, όπως η Ρόδος και τα Χανιά, όπου αναμένουμε έως και 40 περισσότερες νύχτες με θερμοκρασία πάνω από τους 20 βαθμούς Κελσίου. Αυτό, σε συνδυασμό με τα αυξημένα επίπεδα υγρασίας κοντά στη θάλασσα, θα αυξήσει τη δυσφορία των τουριστών.
Η δυσφορία μπορεί να γίνει μεγαλύτερη σε περίπτωση εμφάνισης πυρκαγιάς στις υπό εξέταση περιοχές. Αναμένεται ότι θα αυξηθούν κατά 5 έως 15 οι ημέρες με υψηλό ρίσκο πυρκαγιάς, πράγμα που κάνει ακόμα πιο επιτακτική τη λήψη μέτρων, προκειμένου να αποτραπούν οι πυρκαγιές πριν αποβούν μοιραίες για τα οικοσυστήματα και τον τουρισμό.
Η θαλάσσια αύρα, ευτυχώς, θα παίξει κατευναστικό ρόλο στις υψηλές θερμοκρασίες στις νησιωτικές περιοχές και έτσι δεν αναμένεται να μεταβληθούν κατά πολύ οι ημέρες με αυξημένες ανάγκες για ψύξη, χωρίς όμως να θεωρούνται αμελητέες οι αλλαγές (από 5 έως 15 περισσότερες ημέρες). Πάντως, το γεγονός ότι προβλέπεται την περίοδο 2020-2050 να αυξηθούν κατά σχεδόν έναν μήνα οι θερινές ημέρες, δηλαδή οι ημέρες με θερμοκρασία πάνω από 25 βαθμούς Κελσίου, θα έχει πιθανότητα θετικό αντίκτυπο στη διάρκεια της τουριστικής περιόδου και τον ρυθμό εισροής τουριστών στη χώρα.
Έτσι η τουριστική περίοδος μπορεί να επιμηκυνθεί την άνοιξη και το φθινόπωρο και ταυτόχρονα να εξομαλυνθεί η ροή των ανθρώπων που επιλέγουν την Ελλάδα ως τουριστικό προορισμό. Σε κάθε περίπτωση πολλά θα εξαρτηθούν από τη δυνατότητα της πολιτείας, των τοπικών αρχών και των τοπικών κοινωνιών να προσαρμοστούν εγκαίρως στις διαφαινόμενες αλλαγές του κλίματος προχωρώντας σε ορθή διαχείριση των φυσικών πόρων, σε κατάλληλες «πράσινες» επεμβάσεις στις υποδομές (εξοικονόμηση ενέργειας, ανακύκλωση νερού) και σε σωστό προγραμματισμό των αναγκών του τουριστικού τομέα στο εγγύς μέλλον.
Έτσι η τουριστική περίοδος μπορεί να επιμηκυνθεί την άνοιξη και το φθινόπωρο και ταυτόχρονα να εξομαλυνθεί η ροή των ανθρώπων που επιλέγουν την Ελλάδα ως τουριστικό προορισμό. Σε κάθε περίπτωση πολλά θα εξαρτηθούν από τη δυνατότητα της πολιτείας, των τοπικών αρχών και των τοπικών κοινωνιών να προσαρμοστούν εγκαίρως στις διαφαινόμενες αλλαγές του κλίματος προχωρώντας σε ορθή διαχείριση των φυσικών πόρων, σε κατάλληλες «πράσινες» επεμβάσεις στις υποδομές (εξοικονόμηση ενέργειας, ανακύκλωση νερού) και σε σωστό προγραμματισμό των αναγκών του τουριστικού τομέα στο εγγύς μέλλον.
Άλλες συνέπειες
Η γεωργία ακολουθεί φθίνουσα πορεία στην Ελλάδα, αλλά συνεχίζει να απασχολεί σημαντικό αριθμό εργαζομένων. Το τελικό προϊόν των κόπων των αγροτών εξαρτάται στον μεγαλύτερο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο σχετίζεται με τον κίνδυνο πυρκαγιάς, που φαίνεται πως μεγαλώνει σχεδόν παντού, και ιδιαίτερα σε Σέρρες, Πέλλα, Φθιώτιδα και Λάρισα. Επιπλέον η αναμενόμενη αύξηση των ημερών με θερμοκρασίες καύσωνα κατά 15-20 ημέρες σε όλες τις περιοχές είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα επιφέρει συνέπειες στην παραγωγικότητα ορισμένων καλλιεργειών.
Αντιφατική εικόνα δίνεται από τις προβλέψεις για τις βροχοπτώσεις το φθινόπωρο και τον χειμώνα. Ενώ, λοιπόν, τον χειμώνα προβλέπεται μείωση των βροχοπτώσεων, ενδέχεται να παρατηρηθεί αύξηση στις φθινοπωρινές βροχές. Θα ήταν παρακινδυνευμένη οποιαδήποτε πρόβλεψη για τις συνέπειες που αυτές οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις θα φέρουν στις καλλιέργειες, παρ’ όλα αυτά οι ειδικοί επί θεμάτων γεωργίας θα πρέπει να αξιολογήσουν σοβαρά τα συγκεκριμένα ευρήματα.
Η γεωργία ακολουθεί φθίνουσα πορεία στην Ελλάδα, αλλά συνεχίζει να απασχολεί σημαντικό αριθμό εργαζομένων. Το τελικό προϊόν των κόπων των αγροτών εξαρτάται στον μεγαλύτερο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο σχετίζεται με τον κίνδυνο πυρκαγιάς, που φαίνεται πως μεγαλώνει σχεδόν παντού, και ιδιαίτερα σε Σέρρες, Πέλλα, Φθιώτιδα και Λάρισα. Επιπλέον η αναμενόμενη αύξηση των ημερών με θερμοκρασίες καύσωνα κατά 15-20 ημέρες σε όλες τις περιοχές είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα επιφέρει συνέπειες στην παραγωγικότητα ορισμένων καλλιεργειών.
Αντιφατική εικόνα δίνεται από τις προβλέψεις για τις βροχοπτώσεις το φθινόπωρο και τον χειμώνα. Ενώ, λοιπόν, τον χειμώνα προβλέπεται μείωση των βροχοπτώσεων, ενδέχεται να παρατηρηθεί αύξηση στις φθινοπωρινές βροχές. Θα ήταν παρακινδυνευμένη οποιαδήποτε πρόβλεψη για τις συνέπειες που αυτές οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις θα φέρουν στις καλλιέργειες, παρ’ όλα αυτά οι ειδικοί επί θεμάτων γεωργίας θα πρέπει να αξιολογήσουν σοβαρά τα συγκεκριμένα ευρήματα.
Καταστροφή δασών
Το 2007 και το 2018 η Ελλάδα βίωσε δύο ανείπωτες τραγωδίες με εκατοντάδες νεκρούς και καμένα σπίτια και εκατομμύρια στρέμματα καμένων δασών, σε δύο θερμά καλοκαίρια με αλλεπάλληλες περιόδους καύσωνα και ημέρες με θυελλώδεις ανέμους.
Στην εξάπλωση των πυρκαγιών που κατέκαψαν σχεδόν μεγάλο ποσοστό των ελληνικών δασών οι κλιματικές συνθήκες έπαιξαν σημαντικό ρόλο, ενώ η κρατική ολιγωρία και η έλλειψη υποδομών συνέβαλαν ακόμα πιο καθοριστικά στη μεγάλη καταστροφή. Η εν λόγω μελέτη επιδιώκει να δώσει μια τάξη μεγέθους για τις μελλοντικές κλιματικές συνθήκες που θα επηρεάσουν τα δάση της χώρας.
Επιλέχθηκε μάλιστα να εξεταστούν οι δέκα εθνικοί δρυμοί της χώρας, τα σημαντικότερα δηλαδή δασικά οικοσυστήματα. Το εύρημα της μελέτης είναι ότι θα αυξηθούν σε όλους τους εθνικούς δρυμούς οι ημέρες με υψηλό ρίσκο εμφάνισης πυρκαγιάς, από 5 ημέρες στον Αίνο της Κεφαλλονιάς έως 15 ημέρες σε Οίτη και Πάρνηθα.
Όπως όλα δείχνουν, οι κλιματικές συνθήκες της Ελλάδας την περίοδο 2020-2050 θα επηρεάσουν καθοριστικά τα δασικά συστήματα. Η αποτροπή της καταστροφής των δασών θα πρέπει να αποτελέσει μέγιστη προτεραιότητα για την ελληνική πολιτεία, η οποία θα πρέπει να αξιολογήσει τάχιστα τα ευρήματα της έκθεσης και να φροντίσει για τη λήψη των κατάλληλων μέτρων προστασίας του δασικού πλούτου της Ελλάδας.
ΜΙΧAΛΗΣ ΛΑΓAΝΗΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2108 στις 16-1-2020
Το 2007 και το 2018 η Ελλάδα βίωσε δύο ανείπωτες τραγωδίες με εκατοντάδες νεκρούς και καμένα σπίτια και εκατομμύρια στρέμματα καμένων δασών, σε δύο θερμά καλοκαίρια με αλλεπάλληλες περιόδους καύσωνα και ημέρες με θυελλώδεις ανέμους.
Στην εξάπλωση των πυρκαγιών που κατέκαψαν σχεδόν μεγάλο ποσοστό των ελληνικών δασών οι κλιματικές συνθήκες έπαιξαν σημαντικό ρόλο, ενώ η κρατική ολιγωρία και η έλλειψη υποδομών συνέβαλαν ακόμα πιο καθοριστικά στη μεγάλη καταστροφή. Η εν λόγω μελέτη επιδιώκει να δώσει μια τάξη μεγέθους για τις μελλοντικές κλιματικές συνθήκες που θα επηρεάσουν τα δάση της χώρας.
Επιλέχθηκε μάλιστα να εξεταστούν οι δέκα εθνικοί δρυμοί της χώρας, τα σημαντικότερα δηλαδή δασικά οικοσυστήματα. Το εύρημα της μελέτης είναι ότι θα αυξηθούν σε όλους τους εθνικούς δρυμούς οι ημέρες με υψηλό ρίσκο εμφάνισης πυρκαγιάς, από 5 ημέρες στον Αίνο της Κεφαλλονιάς έως 15 ημέρες σε Οίτη και Πάρνηθα.
Όπως όλα δείχνουν, οι κλιματικές συνθήκες της Ελλάδας την περίοδο 2020-2050 θα επηρεάσουν καθοριστικά τα δασικά συστήματα. Η αποτροπή της καταστροφής των δασών θα πρέπει να αποτελέσει μέγιστη προτεραιότητα για την ελληνική πολιτεία, η οποία θα πρέπει να αξιολογήσει τάχιστα τα ευρήματα της έκθεσης και να φροντίσει για τη λήψη των κατάλληλων μέτρων προστασίας του δασικού πλούτου της Ελλάδας.
ΜΙΧAΛΗΣ ΛΑΓAΝΗΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2108 στις 16-1-2020
Πέμπτη 16 Ιανουαρίου 2020
Οίτη: ένα βουνό ιδιαίτερου φυσικού κάλλους
Ο Εθνικός Δρυμός Οίτης, ως προστατευόμενη περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, θεσμοθετήθηκε το 1966, με σκοπό τη διατήρηση και την προστασία της πλούσιας πανίδας και χλωρίδας καθώς και των ιδιαίτερων γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών του βουνού. Η Οίτη αποτελεί ένα από τα ομορφότερα βουνά της Στερεάς Ελλάδας που δεσπόζει πάνω από τον κάμπο της Λαμίας και την κοιλάδα του Σπερχειού. Υπάγεται στον νομό Φθιώτιδας, με μικρό τμήμα της στον νομό Φωκίδας. Στα νότια συνδέεται με την Γκιώνα και τα Βαρδούσια και στα ανατολικά με το όρος Καλλίδρομο. Ο Εθνικός Δρυμός Οίτης είναι ο τρίτος σε έκταση εθνικός δρυμός της χώρας μας με έκταση 70.000 στρέμματα (περίπου το ένα τέταρτο του ορεινού όγκου της Οίτης), από τα οποία 33.700 στρέμματα αποτελούν τον πυρήνα και τα υπόλοιπα την περιφερειακή ζώνη.
Στη μυθολογία η Οίτη είναι γνωστή ως το βουνό όπου πέθανε ο μυθικός ήρωας Ηρακλής. Στο οροπέδιο Καταβόθρα υπάρχουν ερείπια αρχαίου ναού γνωστού ως «Πυρά Ηρακλέους», όπου εκεί κάηκε σε «πυρά», αλλά και ένα βάραθρο (καταβόθρα), το οποίο συγκεντρώνει τα νερά του οροπεδίου. Παλαιότερα όλο το βουνό ονομάζονταν «Καταβόθρα» κι έτσι είναι γνωστό στη δημοτική ποίηση.
Το μεγαλύτερο μέρος Οίτης καλύπτεται από δάση κεφαλληνιακής ελάτης (Abies cephalonica, οικογένεια: Pinaceae). Μικρότερη έκταση καταλαμβάνουν, στα χαμηλότερα υψόμετρα, δάση αείφυλλων πλατύφυλλων (αριές, πουρνάρια, φιλλύκια, κουμαριές, γλιστροκουμαριές), δάση πλατύφυλλης δρυός και μικτά δάση ελάτης-δρυός στα νότια και δυτικά τμήματα του ορεινού όγκου.
Πάνω από τη ζώνη των δασών, στα εκτεταμένα οροπέδια αναπτύσσεται πλούσια λιβαδική βλάστηση καθώς και μορφές προσκεφαλιαίων θάμνων από κέδρα και αστραγάλους.
Σε πετρώδεις πλαγιές του βουνού υπάρχουν αιωνόβια άτομα μαλόκεδρου, Juniperus foetidissima (οικογένεια: Cupressaceae), ένα είδος κέδρου (αρκεύθου) που αγαπάει το μεγάλο υψόμετρο. Τέλος, κοντά στα ρέματα απαντώνται κυρίως πλατάνια, ιτιές και σκλήθρα.
Η Οίτη κρύβει έναν ανεκτίμητο χλωριδικό πλούτο και για τον λόγο αυτό είναι γνωστή και ως «το βουνό των λουλουδιών». Η γεωλογική ιστορία της, οι ιδιόμορφες κλιματικές συνθήκες και η ποικιλομορφία του τοπίου έχουν δημιουργήσει μια εντυπωσιακή ποικιλία οικολογικών συνθηκών, ιδανικών για την εμφάνιση μεγάλης ποικιλίας φυτών. Μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 1.153 είδη φυτών, μεταξύ των οποίων 79 ελληνικά ενδημικά και 2 τοπικά ενδημικά, δηλαδή είδη που απαντώνται αποκλειστικά στην Οίτη: η βερονίκη της Οίτης, Veronica oetaea (οικογένεια: Veronicaceae) και ένα είδος άγριου κρεμμυδιού, το Allium lagarophyllum (οικογένεια: Alliaceae). Περιλαμβάνει είδη, χαρακτηριστικά της ορεινής Στερεάς Ελλάδας αλλά και βορειότερων βουνών. Ιδιαίτερα εντυπωσιακά αγριολούλουδα είναι επίσης ο νάρκισσος των ποιητών Narcissus poeticus (οικογένεια: Amaryllidaceae) που ανθίζει στα οροπέδια μεγάλου υψομέτρου στις αρχές του καλοκαιριού και ο κόκκινος κρίνος Lilium calchedonicum (οικογένεια: Liliaceae) που φυτρώνει σε ξέφωτα του δάσους.
Στα δάση της Οίτης υπάρχει επίσης μεγάλη ποικιλία θηλαστικών, όπως λύκος, ζαρκάδι και αγριόγιδο καθώς και άλλα μικρότερα είδη θηλαστικών. Η Αρκούδα Ursus arctos (οικογένεια: Ursidae) έχει κάνει πρόσφατα την επανεμφάνισή της, προερχόμενη από την οροσειρά της Πίνδου και η Οίτη αποτελεί, ίσως, το νοτιότερο όριο εξάπλωσής της.
Το αγριόγιδο Rupicapra rupicapra (οικογένεια: Bovidae) είναι από τα ενδιαφέροντα είδη της Οίτης και κοσμεί τις άγριες χαράδρες της. Ο πληθυσμός του είναι μικρός και απειλείται από τη λαθροθηρία. Από τα είδη ερπετών και αμφίβιων, ξεχωρίζουμε τον αλπικό τρίτωνα Mesotriton alpestris (οικογένεια: Salamandridae), μάλλον κοινό στα λιμνία των μεγάλων υψομέτρων του βουνού και την κιτρινομπομπίνα Bombina variegata (οικογένεια: Bombinatoridae), ένα μικρό είδος φρύνου που επίσης απαντάται σε σχετικά μεγάλα υψόμετρα.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η Οίτη φιλοξενεί χαρακτηριστικά πουλιά των ορεινών οικοσυστημάτων, όπως η πετροπέρδικα Alectoris graeca (οικογένεια: Phasianidae), ο χρυσαετός Aquila chrysaetos (οικογένεια: Accipitridae) καθώς και άλλα αρπακτικά πουλιά, μικροπούλια και δρυοκολάπτες. Στην Οίτη επίσης απαντάται ο αιγωλιός Aegolius funereus (οικογένεια: Strigidae), ένα μικρόσωμο είδος κουκουβάγιας που ενώ δεν είναι ασυνήθιστο στη Βόρεια Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ελάχιστες φορές στη χώρα μας. Η Οίτη είναι ένα από τα νοτιότερα σημεία παρουσίας του αιγωλιού και του σταχτή δρυοκολάπτη Picus canus (οικογένεια: Picidae).
Η προστασία και διαχείριση του Εθνικού Δρυμού Οίτης και της ευρύτερης περιοχής του όρους έχει ανατεθεί στον Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης, Κοιλάδας Σπερχειού και Μαλιακού Κόλπου, που είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου και εποπτεύεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο Φορέας ιδρύθηκε με τον Ν. 3044/2002, βάσει των διατάξεων του Ν. 2742/1999, με την επωνυμία Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης και σκοπό την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Δρυμού Οίτης και της ευρύτερης περιοχής του όρους Οίτη. Σύμφωνα με τον Ν. 4519/2018 «Φορείς Διαχείρισης Προ- στατευόμενων Περιοχών και άλλες διατάξεις», ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης μετονομάστηκε σε Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης, Κοιλάδας Σπερχειού και Μαλιακού Κόλπου και η χωρική αρμοδιότητά του αυξήθηκε σημαντικά, περιλαμβάνοντας πλέον εκτός από την υφιστάμενη κατά την έναρξη ισχύος του περιοχή ευθύνης και άλλες πέντε περιοχές του Δικτύου Natura 2000, που αφορούν την Κοιλάδα Σπερχειού και τον Μαλιακό Κόλπο, καθώς επίσης τα όρη Καλλίδρομο, Όθρυ και Τυμφρηστό (Βελούχι).
Κύριες δράσεις του Φορέα είναι: η παρακολούθηση και προστασία της βιοποικιλότητας και γενικότερα των οικοσυστημάτων της περιοχής ευθύνης του, η διατύπωση γνώμης για δραστηριότητες εντός της προστατευόμενης περιοχής, η φύλαξη-επόπτευση της περιοχής, η ενημέρωση-ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας και των επισκεπτών για την ανάγκη προστασίας και αειφορικής διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής, η ανάπτυξη συνεργασιών με ερευνητικά κέντρα, πανεπιστημιακά ιδρύματα και τοπικούς φορείς.
Εν κατακλείδι, θα πρέπει να αναφερθεί ότι η Βιοποικιλότητα του Εθνικού Δρυμού Οίτης αποτελεί ένα πολύτιμο κόσμημα της Φύσης και του δασικού οικοσυστήματος. Πέρα από την αυταξία των ενδημικών ειδών, ως αναπόσπαστα τμήματα της φυσικής ιστορίας του Εθνικού Δρυμού, η ανάδειξη του φυσικού πλούτου των Δρυμού, μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξή του. Η συστηματική παρακολούθηση της Βιοποικιλότητας και η συνέχιση των διαχειριστικών δράσεων, θα επιτρέψουν αυτός ο πλούτος να διατηρηθεί και να κληροδοτηθεί αλώβητος στις επόμενες γενιές.
Δρ Αλεξάνδρα Σολωμού, Ερευνήτρια Βαθμίδας Δ ́
Ινστιτούτο Μεσογειακών και Δασικών Οικοσυστημάτων
Ο Εθνικός Δρυμός Οίτης, ως προστατευόμενη περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, θεσμοθετήθηκε το 1966, με σκοπό τη διατήρηση και την προστασία της πλούσιας πανίδας και χλωρίδας καθώς και των ιδιαίτερων γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών του βουνού. Η Οίτη αποτελεί ένα από τα ομορφότερα βουνά της Στερεάς Ελλάδας που δεσπόζει πάνω από τον κάμπο της Λαμίας και την κοιλάδα του Σπερχειού. Υπάγεται στον νομό Φθιώτιδας, με μικρό τμήμα της στον νομό Φωκίδας. Στα νότια συνδέεται με την Γκιώνα και τα Βαρδούσια και στα ανατολικά με το όρος Καλλίδρομο. Ο Εθνικός Δρυμός Οίτης είναι ο τρίτος σε έκταση εθνικός δρυμός της χώρας μας με έκταση 70.000 στρέμματα (περίπου το ένα τέταρτο του ορεινού όγκου της Οίτης), από τα οποία 33.700 στρέμματα αποτελούν τον πυρήνα και τα υπόλοιπα την περιφερειακή ζώνη.
Στη μυθολογία η Οίτη είναι γνωστή ως το βουνό όπου πέθανε ο μυθικός ήρωας Ηρακλής. Στο οροπέδιο Καταβόθρα υπάρχουν ερείπια αρχαίου ναού γνωστού ως «Πυρά Ηρακλέους», όπου εκεί κάηκε σε «πυρά», αλλά και ένα βάραθρο (καταβόθρα), το οποίο συγκεντρώνει τα νερά του οροπεδίου. Παλαιότερα όλο το βουνό ονομάζονταν «Καταβόθρα» κι έτσι είναι γνωστό στη δημοτική ποίηση.
Το μεγαλύτερο μέρος Οίτης καλύπτεται από δάση κεφαλληνιακής ελάτης (Abies cephalonica, οικογένεια: Pinaceae). Μικρότερη έκταση καταλαμβάνουν, στα χαμηλότερα υψόμετρα, δάση αείφυλλων πλατύφυλλων (αριές, πουρνάρια, φιλλύκια, κουμαριές, γλιστροκουμαριές), δάση πλατύφυλλης δρυός και μικτά δάση ελάτης-δρυός στα νότια και δυτικά τμήματα του ορεινού όγκου.
Πάνω από τη ζώνη των δασών, στα εκτεταμένα οροπέδια αναπτύσσεται πλούσια λιβαδική βλάστηση καθώς και μορφές προσκεφαλιαίων θάμνων από κέδρα και αστραγάλους.
Σε πετρώδεις πλαγιές του βουνού υπάρχουν αιωνόβια άτομα μαλόκεδρου, Juniperus foetidissima (οικογένεια: Cupressaceae), ένα είδος κέδρου (αρκεύθου) που αγαπάει το μεγάλο υψόμετρο. Τέλος, κοντά στα ρέματα απαντώνται κυρίως πλατάνια, ιτιές και σκλήθρα.
Η Οίτη κρύβει έναν ανεκτίμητο χλωριδικό πλούτο και για τον λόγο αυτό είναι γνωστή και ως «το βουνό των λουλουδιών». Η γεωλογική ιστορία της, οι ιδιόμορφες κλιματικές συνθήκες και η ποικιλομορφία του τοπίου έχουν δημιουργήσει μια εντυπωσιακή ποικιλία οικολογικών συνθηκών, ιδανικών για την εμφάνιση μεγάλης ποικιλίας φυτών. Μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 1.153 είδη φυτών, μεταξύ των οποίων 79 ελληνικά ενδημικά και 2 τοπικά ενδημικά, δηλαδή είδη που απαντώνται αποκλειστικά στην Οίτη: η βερονίκη της Οίτης, Veronica oetaea (οικογένεια: Veronicaceae) και ένα είδος άγριου κρεμμυδιού, το Allium lagarophyllum (οικογένεια: Alliaceae). Περιλαμβάνει είδη, χαρακτηριστικά της ορεινής Στερεάς Ελλάδας αλλά και βορειότερων βουνών. Ιδιαίτερα εντυπωσιακά αγριολούλουδα είναι επίσης ο νάρκισσος των ποιητών Narcissus poeticus (οικογένεια: Amaryllidaceae) που ανθίζει στα οροπέδια μεγάλου υψομέτρου στις αρχές του καλοκαιριού και ο κόκκινος κρίνος Lilium calchedonicum (οικογένεια: Liliaceae) που φυτρώνει σε ξέφωτα του δάσους.
Στα δάση της Οίτης υπάρχει επίσης μεγάλη ποικιλία θηλαστικών, όπως λύκος, ζαρκάδι και αγριόγιδο καθώς και άλλα μικρότερα είδη θηλαστικών. Η Αρκούδα Ursus arctos (οικογένεια: Ursidae) έχει κάνει πρόσφατα την επανεμφάνισή της, προερχόμενη από την οροσειρά της Πίνδου και η Οίτη αποτελεί, ίσως, το νοτιότερο όριο εξάπλωσής της.
Το αγριόγιδο Rupicapra rupicapra (οικογένεια: Bovidae) είναι από τα ενδιαφέροντα είδη της Οίτης και κοσμεί τις άγριες χαράδρες της. Ο πληθυσμός του είναι μικρός και απειλείται από τη λαθροθηρία. Από τα είδη ερπετών και αμφίβιων, ξεχωρίζουμε τον αλπικό τρίτωνα Mesotriton alpestris (οικογένεια: Salamandridae), μάλλον κοινό στα λιμνία των μεγάλων υψομέτρων του βουνού και την κιτρινομπομπίνα Bombina variegata (οικογένεια: Bombinatoridae), ένα μικρό είδος φρύνου που επίσης απαντάται σε σχετικά μεγάλα υψόμετρα.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η Οίτη φιλοξενεί χαρακτηριστικά πουλιά των ορεινών οικοσυστημάτων, όπως η πετροπέρδικα Alectoris graeca (οικογένεια: Phasianidae), ο χρυσαετός Aquila chrysaetos (οικογένεια: Accipitridae) καθώς και άλλα αρπακτικά πουλιά, μικροπούλια και δρυοκολάπτες. Στην Οίτη επίσης απαντάται ο αιγωλιός Aegolius funereus (οικογένεια: Strigidae), ένα μικρόσωμο είδος κουκουβάγιας που ενώ δεν είναι ασυνήθιστο στη Βόρεια Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ελάχιστες φορές στη χώρα μας. Η Οίτη είναι ένα από τα νοτιότερα σημεία παρουσίας του αιγωλιού και του σταχτή δρυοκολάπτη Picus canus (οικογένεια: Picidae).
Η προστασία και διαχείριση του Εθνικού Δρυμού Οίτης και της ευρύτερης περιοχής του όρους έχει ανατεθεί στον Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης, Κοιλάδας Σπερχειού και Μαλιακού Κόλπου, που είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου και εποπτεύεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο Φορέας ιδρύθηκε με τον Ν. 3044/2002, βάσει των διατάξεων του Ν. 2742/1999, με την επωνυμία Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης και σκοπό την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Δρυμού Οίτης και της ευρύτερης περιοχής του όρους Οίτη. Σύμφωνα με τον Ν. 4519/2018 «Φορείς Διαχείρισης Προ- στατευόμενων Περιοχών και άλλες διατάξεις», ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης μετονομάστηκε σε Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης, Κοιλάδας Σπερχειού και Μαλιακού Κόλπου και η χωρική αρμοδιότητά του αυξήθηκε σημαντικά, περιλαμβάνοντας πλέον εκτός από την υφιστάμενη κατά την έναρξη ισχύος του περιοχή ευθύνης και άλλες πέντε περιοχές του Δικτύου Natura 2000, που αφορούν την Κοιλάδα Σπερχειού και τον Μαλιακό Κόλπο, καθώς επίσης τα όρη Καλλίδρομο, Όθρυ και Τυμφρηστό (Βελούχι).
Κύριες δράσεις του Φορέα είναι: η παρακολούθηση και προστασία της βιοποικιλότητας και γενικότερα των οικοσυστημάτων της περιοχής ευθύνης του, η διατύπωση γνώμης για δραστηριότητες εντός της προστατευόμενης περιοχής, η φύλαξη-επόπτευση της περιοχής, η ενημέρωση-ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας και των επισκεπτών για την ανάγκη προστασίας και αειφορικής διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής, η ανάπτυξη συνεργασιών με ερευνητικά κέντρα, πανεπιστημιακά ιδρύματα και τοπικούς φορείς.
Εν κατακλείδι, θα πρέπει να αναφερθεί ότι η Βιοποικιλότητα του Εθνικού Δρυμού Οίτης αποτελεί ένα πολύτιμο κόσμημα της Φύσης και του δασικού οικοσυστήματος. Πέρα από την αυταξία των ενδημικών ειδών, ως αναπόσπαστα τμήματα της φυσικής ιστορίας του Εθνικού Δρυμού, η ανάδειξη του φυσικού πλούτου των Δρυμού, μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξή του. Η συστηματική παρακολούθηση της Βιοποικιλότητας και η συνέχιση των διαχειριστικών δράσεων, θα επιτρέψουν αυτός ο πλούτος να διατηρηθεί και να κληροδοτηθεί αλώβητος στις επόμενες γενιές.
Δρ Αλεξάνδρα Σολωμού, Ερευνήτρια Βαθμίδας Δ ́
Ινστιτούτο Μεσογειακών και Δασικών Οικοσυστημάτων
Τρίτη 14 Ιανουαρίου 2020
Τεράστια περιβαλλοντική πληγή τα πλαστικά με αγροχημικά στην Ελλάδα - Οι καλές πρακτικές
Η ρύπανση που προκαλείται από τα πλαστικά γεωργικής χρήσης είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια τόνοι πλαστικού χρησιμοποιούνται στον τομέα της γεωργίας ετησίως και από αυτά ανακυκλώνεται μόλις το 23%. Στην Ελλάδα μεγάλο πρόβλημα αποτελούν οι 800 τόνοι πλαστικών συσκευασιών αγροχημικών, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων δεν ανακυκλώνεται.
Οι επιπτώσεις από την πλαστική ρύπανση έχουν πολλές διαστάσεις. Αυτές αφορούν στη δημόσια υγεία, στα θαλάσσια οικοσυστήματα, αλλά και στην οικονομική δραστηριότητα σε τομείς όπως ο τουρισμός, η αλιεία, η πρωτογενής παραγωγή.
Τα γεωργικά πλαστικά απόβλητα με την εξεύρεση κατάλληλων συνεργιών, καθώς και την υιοθέτηση και προώθηση πολιτικών, μέτρων και έργων για την ορθή διαχείριση των πλαστικών που χρησιμοποιούνται στην γεωργία.
Στη χώρα μας αν και το πρόβλημα έχει πλέον καταγραφεί, δεν υπάρχει ο κατάλληλος σχεδιασμός για την αντιμετώπιση των αποβλήτων που προέρχονται από τη Γεωργία. Ευρύτερα, ήδη καταγράφονται έντονες οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον πρωτογενή τομέα και απαιτείται προσαρμογή όλων των τομέων παραγωγής στην κυκλική οικονομία, με μείωση και βελτιστοποίηση στη διαχείριση όλων των πόρων και τον αποβλήτων της παραγωγής, γεγονός που συνδέεται με την τεχνολογία και την καινοτομία.
Σε ημεριδα οι Δημήτρης Μπριασούλης και Μιλτιάδης Χισκάκης από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών παρουσίασαν το πρόγραμμα LABELAGRIWASTE και αναφέρθηκαν στις πλαστικές αγροχημικές συσκευασίες που αποτελούν μια τις κυριότερες μορφές μόλυνσης, καθώς έως σήμερα οι κοινές πρακτικές απόρριψης των συσκευασιών αυτών περιλαμβάνουν την ταφή τους ή την ανεξέλεγκτη καύση τους, χωρίς να επιβάλλονται πρόστιμα, με αποτέλεσμα τη σημαντική μόλυνση εδαφών και υδροφόρου ορίζοντα, καθώς και την έκλυση χημικών αερίων, εξαιρετικά επιβαρυντικών για την υγεία. Το πρόγραμμα τους έχει ήδη εφαρμοστεί σε εγχώριο αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο, με μετρήσιμα αποτελέσματα, όπως στην Ηλεία, και προέκυψε μετά από συνεργασία με περισσότερες από 17 ερευνητικούς ευρωπαϊκούς φορείς. Στόχος τους είναι να συμβάλουν στον σχεδιασμό ενός περιβαλλοντικά φιλικού και οικονομικά βιώσιμου μοντέλου διαχείρισης αυτών των συσκευασιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σε ημεριδα οι Δημήτρης Μπριασούλης και Μιλτιάδης Χισκάκης από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών παρουσίασαν το πρόγραμμα LABELAGRIWASTE και αναφέρθηκαν στις πλαστικές αγροχημικές συσκευασίες που αποτελούν μια τις κυριότερες μορφές μόλυνσης, καθώς έως σήμερα οι κοινές πρακτικές απόρριψης των συσκευασιών αυτών περιλαμβάνουν την ταφή τους ή την ανεξέλεγκτη καύση τους, χωρίς να επιβάλλονται πρόστιμα, με αποτέλεσμα τη σημαντική μόλυνση εδαφών και υδροφόρου ορίζοντα, καθώς και την έκλυση χημικών αερίων, εξαιρετικά επιβαρυντικών για την υγεία. Το πρόγραμμα τους έχει ήδη εφαρμοστεί σε εγχώριο αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο, με μετρήσιμα αποτελέσματα, όπως στην Ηλεία, και προέκυψε μετά από συνεργασία με περισσότερες από 17 ερευνητικούς ευρωπαϊκούς φορείς. Στόχος τους είναι να συμβάλουν στον σχεδιασμό ενός περιβαλλοντικά φιλικού και οικονομικά βιώσιμου μοντέλου διαχείρισης αυτών των συσκευασιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η χώρα μας παραμένει ουραγός σε ζητήματα ενεργειακής αξιοποίησης των αποβλήτων και ότι το τριπλό ξέπλυμα που προτείνεται στις συσκευασίες φυτοφαρμάκων εγκυμονεί κινδύνους για τους αγρότες, αν δεν λαμβάνονται απαραιτήτως αυστηρά μέτρα ασφάλειας. Το κακό είναι ότι δεν υπάρχει επί της ουσίας νομοθετικό πλαίσιο, ενώ σημείωσε τέλος ότι ο αγρότης με ευχαρίστηση θα έκανε ανακύκλωση.
*greenagenda
*greenagenda
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)